Alerjik Reaksiyon Oluşturan Canlılar
Alerjik reaksiyon oluşturan canlıların başında ev tozu akarları gelir. Yaklaşık 0,3 mm boyundaki bu canlılar çıplak gözle görülmez; yatak, yastık, halı ve döşemelerde yaşar. Isırmaz veya sokmazlar; şikâyetler dışkı ve vücut parçacıklarının solunmasıyla ortaya çıkar.
Hangi canlılar alerjik tepkiye yol açar?
Alerjik şikâyetlerin kaynağı yalnızca ısıran ya da sokan türler değildir. Yaşam alanımızı paylaşan bazı canlılar, ısırmadan da tepkiye yol açabilir:
| Canlı | Tepkinin kaynağı |
|---|---|
| Ev tozu akarı | Dışkı ve vücut kalıntılarının solunması |
| Hamamböceği | Dışkı, salgı ve deri değiştirme artıkları; ev tozuna karışır |
| Güve ve kelebekler | Kanat pulları ve tırtıl tüyleri |
| Pire, tahtakurusu | Isırık bölgesinde gelişen bireysel tepki |
| Arı ve eşek arısı | Sokma sonrası zehir tepkisi; bazı kişilerde ciddi seyreder |
Isırık mı, alerji mi?
İkisini ayırt etmek uygulamanın yönünü belirler. Isırık kaynaklı şikâyetlerde lezyonlar belirli bir bölgede ve genellikle sıralı çıkar; sabah uyanınca fark edilmesi tahtakurusunu, ayak bileği çevresinde yoğunlaşması pireyi düşündürür. Solunum yoluyla gelişen alerjilerde ise deride ısırık izi yoktur; hapşırık, burun akıntısı, göz kaşıntısı ve gece artan öksürük öne çıkar ve şikâyetler ev içinde belirginleşir.
Tanı hekim işidir. Bizim yaptığımız iş, şikâyetin kaynağı olabilecek canlı varsa onu tespit edip yoğunluğu düşürmek ve ortamı bu canlılar için elverişsiz hâle getirmektir.
Akar yoğunluğunu azaltan önlemler
- Yatak ve yastıklarda akar geçirmez kılıf kullanımı.
- Nevresimlerin yüksek sıcaklıkta yıkanması.
- Ortam nemini düşürmek; akarlar nemli ortamda çoğalır.
- Halı ve döşemelerin düzenli, güçlü emişli süpürgeyle temizlenmesi.
- Yatak odasında toz tutan eşyanın azaltılması ve düzenli havalandırma.
Şikâyetler sürüyorsa ortam uygulaması ve alerji uzmanı değerlendirmesi birlikte planlanmalıdır. Ayrıntı için ev tozu akarları sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ev tozu akarı ısırır mı?
Hayır. Akarlar ısırmaz; şikâyetler, dışkı ve vücut kalıntılarının solunum yoluyla alınmasıyla oluşan alerjik tepkilerden kaynaklanır.
İlaçlama ile akar tamamen yok edilebilir mi?
Tamamen yok edilmesi gerçekçi bir hedef değildir. Amaç yoğunluğu şikâyet oluşturmayacak düzeye indirmektir; bunun için ortam düzenlemesi ve temizlik alışkanlıkları belirleyicidir.
Evde hamamböceği yok ama alerjim sürüyor, ilaçlama işe yarar mı?
Ortamda canlı yoksa uygulamanın katkısı sınırlı olur. Bu durumda asıl fayda, ev tozunda birikmiş kalıntıların temizlikle azaltılmasından ve nem kontrolünden gelir. Keşifte canlı varlığı olup olmadığını tespit edip size açıkça söylüyoruz.